scorecardresearch

ERGANI HILLAR MAGARASI

16 izlenme
KategoriBelgesel
Eklenme Tarihi 2 yıl önce
DilTürkçe
Açıklama
ERGANİ HİLAR MAGARASI

Anadolu’nun en eski mağara yerleşimlerinden biri olan Hilar Mağaraları, Akropolü, kalesi ve M.S.100-325 tarihleri arasında kaya mezarları olarak kullanılmış olması, tarihi dokusu, Coğrafi yapısı ve doğal sit alanı olma özellikleri nedeniyle eşsiz bir doğal güzelliğe ve arkeolojik değere sahiptir. Kalkerin enine ve boyuna aşınması ile oluşan doğal coğrafik oluşumların, arkeolojik kalıntılarla gösterdiği uyum ve hemen kuzeyinde yer alan, Tarıma dayalı köy yaşantısının başlangıç dönemlerinin, başka bir deyişle Neolitik Çağ'ın ilk başlarına, günümüzden yaklaşık 10 bin yıl öncesine tarihlenen Çayönü yerleşmesi, yalnızca Anadolu değil, Yakın Doğu arkeolojisinin de önemli bir merkezi durumuna gelmiş olan, insan kültür tarihinin bu dönemini en iyi tanıtan Çayönü Tepesi (M.Ö.8750-5500) ile olan ilişkisi bu değeri daha da artırmaktadır.

Hilar Mağaraları ve Çayönü Tepesinin Korunarak Turizme Açılması projesi çalışmaları 2006 yılından beri Kültür ve Turizm Bakanlığımız ve Diyarbakır İl Özel İdaresinin finansmanında, Ergani Belediyesi ve Ergani Kaymakamlığı’nın destekleriyle ile yapılmıştır.

Hilar mağaralarında; 2006-2010 yılları arasında sürdürülen kazı çalışmaları sonucunda birçok kaya mezarı, kaya niş mezarı ile kayaya oyulmuş tekne mezarlar tespit edilmiştir. Roma Döneminde kullanılmaya başlayan bu nekropol alanında bulunan mezar odalarının sonraki dönemlerde müdahaleler yapılarak farklı işlevlerle kullanıldığı tespit edilmiştir. Han Mağarasının hayvan barınağı olarak kullanılması, 6 nolu mezar odasının mescide çevrilmesi ve bazı mezar odalarının yatma yeri olarak kullanılması bu işlevlendirmelere en iyi örneklerdir. 2006 yılından beridir kazı ve belgeleme çalışmaları devam eden Hilar Kaya Mezarlarındaki çalışmaları, ziyaretçilerin alanı daha iyi algılayabilmesi, tarihi alanı gezerken alana zarar vermeden rahat bir şekilde gezilebilmesi için alanda bulunan mezar odaları ile sonraki dönemlerde farklı işlevle kullanılan (Han Mağarası, Mescit olarak kullanılan 6 nolu mezar odası) mezar odalarının gerekli temizlik ve konservasyon çalışmaları yapılarak ziyaretçilerin mekânları daha iyi algılayabilmeleri sağlanmıştır. Ayrıca alanda ahşap babalar içinden geçirilen keten halatlarla gezi güzergahı oluşturularak ziyaretçilerin alanı hızlı ve anlaşılır bir şekilde gezmesi sağlanmıştır.

Çayönü Tepesinde, Hilar mağaralarıyla eş zamanlı olarak Çayönü Kazısı İkinci Başkanı Aslı Erim ÖZDOĞAN ile 2010 yılında yapılan çevre düzenlemeleriyle, 1990-1991 yılı ve 2001 yılında yapılan çalışmalar sonrasında yaklaşık 20 yılda oluşan tahribat giderilmiştir. Mimari temel kalıntıları üzerinde düzenleme çalışmalar yapılarak yapıların görselliğinin tekrar kazanılması sağlanmıştır. Gelen ziyaretçilerin, hem her şeyi görebileceği, hem de yapıları bozmayacağı gezi güzergâhının belirlenerek, mimari alanı rahatça görebilecek şekilde, çevresinde gezi güzergahı ahşap babalar içinden geçirilen keten halatlarla oluşturulmuştur.